En la jaro 1932 rondeto de junaj so­cialdemokratoj partoprenis kunveneg­on en Helsinki, kie Esperanto ludis sufiĉe gravan rolon. La sola dana esperant­isto estis Tage Lau, sed la entuziasmo ĉe la aliaj danoj estis tiom granda, ke post la hejmenveturo povis okazi plu­raj kursoj en Kopenhago kaj Kastrup sub gvido de la estona f-ino E. Pähn, k-do Tage Lau kaj k-do Paul Neer­gaard.

La 27-an de aŭgusto samjare la unua kopenhaga laborista Esperanto-klubo fon­diĝis sub La nomo Antaŭen (nur ek de oktobro 1936 la klubo nomis sin LEK.

La unua prezidanto estis Tage Lau. En la statutoj oni proklamis, ke sufi­ĉas por eksigo, ke oni ne faris ion por lerni Esperanton!!

Jam en 1933 6 el la anoj vizitis SAT-­kongreson en Stokholmo, kaj la im­preso, kiun ili ricevis tie, estis tiom granda, ke ili neniam poste forlasis la movadon.

Per kunvenoj, ekspozicioj, kursoj kaj festoj la klubo ampleksis 32 anojn.

Okaze de la DSU-kongreso 1934 delegito el Hillerød, Poul Thorsen, propo­nis rezolucion favore al Esperanto. La kon­greso nur akceptis kelkajn el la frazoj rekomendante Esperanton en la studrondoj.

1938 la klubo aliĝis al DLEA, tiu aliĝo montriĝis tre profita por LEK, kiu atingis fruktodonan kunlaboradon kun la ceteraj danaj laboristaj esperantistoj. 1939 la statutoj ekhavis pli lar­ĝan fundamenton. Nova statuto diris jene: La klubo laboras paralele kun la ceteraj kulturaj kaj klerigaj organizoj de la laborista movado.

La SAT-Kongreso en Kopenhago 1939

Jam en 1936 estis diskuto pri aranĝo de SAT-kongreso en Kopenhago 1939 aŭ 1940. 1937 k-do Poul Thorsen mi­gris al Roterdamo por inviti la SAT-­anaron al Kopenhago 1939. En la Bru­sel-kongreso 1938 k-do Paul Neergaard ripetis la inviton, kiun nun estis defi­nitive akceptata. En Kopenhago tiam estis rondo de 14 SAT-anoj, sed la kon­grespreparo ŝanĝis tiun bildon: 1939 estis 36 SAT-anoj (La Malmø-rondo tiam havis 31). Por la organiza kongres­komitato "OKK« elektiĝis Paul Neer­gaard, Poul Thorsen, Svend Iversen, Kaj Henriksen, Svend Sørensen kaj Evald Lang, sed tiu komitato, iom post iom sin suplementis per preskaŭ ĉiuj klubanoj. Feliĉe la eklaboro komenci­ĝis jam du jarojn antaŭ la kongreso. Senfine estis la vizitoj al la aŭtoritatu­loj por certigi la multajn gravajn aran­ĝojn: komforta amasloĝejo en Nybo­der Skole, vojaĝrabatoj, oficiala poŝt­stampo por la kongreso, establigo de bankoficejo kaj vojaĝoficejo, akcepto de ministro, urbestro, reprezentantoj de laborista universitato, gazetara kampanjo, lub de la diversaj ejoj, ĉefe la Odd-Fellow-palaco kaj Grundtvigshus, propra ŝipo por la Malmø ekskur­so, eldono de glumarkoj kaj plej di­versaj presaĵoj, ekz.: 20.000 ekzemplera propagandgazeto, kiu aperis februare 1939 kaj aldonata al vico de Esperanto ga­zetoj.

Oni ne forgesu, ke la kongresprepa­roj okazis samtempe kun la plej gran­da politika krizo, kiu skuis Eŭropon. 600 gek-doj sukcesis ĝustatempe veni, sed sennombraj estis tiuj, kiuj eĉ en terorlandoj per la radio spirite povis ĉeesti. Pola k-dino kortuŝe skribis: La finaj vortoj de k-do Neergaard estis saluto al ĉiuj esperanistoj, kiuj pro la cirkonstancoj ne povis veni al la kon­greso, sed en la nuna momento aŭskul­tis radie. Per la lastaj vortoj mi sentis min senpere aludata kaj estis vere kortuŝata. - La tuta aranĝo de la so­lena malfermo faris tre bonan impre­son ...

La instruministro J. Jørgensen paro­ladis kaj reprezentantoj de la gazetaro kaj de la tuta laborista movado salutis la kongreson.

La kerno de la kongæso estis laŭ "O.K.K.", krom la laborkunsidoj, la Laborista Universitato. Okazis la jenaj treege interesaj prelegoj: Raso kaj klaso (Paul Neergaard) La laborista movado en la aktuala situacio (Ejnar Norman) Loĝeja kulturo (Johs. E. M. Kjær) Edukado - sur bazo de praktikaj spertoj el la lernejaj reformoj de Vieno (Otto Simon) Seksa kulturo (J. H. Leunbach) Krimeco kaj kulturo­krimeco kaj klaso (Josef Simon).

Estis unuanima konsento, ke la 19-a kongreso de SAT fariĝis konsiderinda sukceso.

Post la S.A.T.-Kongreso

La grandaj kursaj sukcesoj atenditaj post la kongreso ne okazis pro la mi­lito kaj okupo, sed ekzistis forta kerno de lingve kapablaj gekamaradoj. La interna aktiveco kaj la nombro de la anoj (40) estis pli granda ol la jaroj antaŭ la greso.

1942 la klubo okaze de la 10-jara da­treveno aperigis interesan verkon sub la titolo: Tra Densa Mallumo. La redakcia komitato estis: Poul Thorsen. Svend Iversen, Tage Lau, Paul Neer­gaard kaj Britta Olsson. La enhavo de tiu libro estas tre interesa: Kluba ka­valkado, movado kaj lingvo. La klubo eldonis 2-monatan klubgazeton: La Ligo, sub redakto de Poul Moth.

La enhavo estis tre revolucia kaj re­spegulas la atmosferon dum »La 5 mal­benitaj jaroj «. Ĝi ankaŭ enhavis pole­mikon inter P. Thorsen kaj P. Moth pri senakuzativeco, por kiu Moth pro­pagandis. Plej prudenta estas la vortoj de Tage Lau, ke eĉ se li pravigas la vidpunkton de Moth, li ne praktike sekvas ĝin, ĉar pli utila estas disva­stigo de la lingvo ol propagando por ties reformigo ...

Dum la jaroj 1943-44 ĝis majo 1945 la urbanoj travivis la plej akran tem­pon de la germana teroro, kaj la klub­laboro preskaŭ ĉesis.

L.E.K. ofte ŝanĝis prezidanton dum la 25 jaroj: Tage Lau, Hildur Eckel, Svend Iversen, Poul Thorsen, Paul Neergaard, Andrea Jørgensen, Tage Nielsen, Poul Moth, Kaj Henriksen, Aage Bense, kiu lasta krom duonjara intervalo (Leif Hejlberg) kaj dujara (Tage Nielsen) - ankoraŭ prezidas.

Post la milito

Iom post iom la kluba vivo vigliĝis kaj aprilo 1947 la klubanoj elektis kiel prezidanton Aage Bense kaj lia fervoro kaj entuziasmo ankoraŭ pli instigis la aktivecon de la klubanoj: Samjare L.E.K. invitis sin mem al vizito en Malmø, kio iom efikis konfuze tie; ta­men 40 L.E.K.-anoj loĝis ĉe la Malmø­klubanoj.

1948 fondiĝis la komunkomitato de L.E.K. kaj K.E.K. La 16-18-a septem­bro la klubo partoprenis la komunan aranĝon de la granda ekspozicio en »La Domo de Politiken«.

Estis vera sensacia entrepreno do­nante bonan rikolton rilate la kursojn.

Per bonaj kunvenprogramoj, festaj aranĝoj, teatraĵoj, karnavalo, sed an­taŭ ĉio la bona kurspropagando dank' al Aksel Bryfelt, la kasistino Katy Bry­felt kaj Gahms Henriksen la nombro de la klubanoj kreskis kaj duobliĝis ĝis 100 membroj.

En 1951 la klubo anoncis 10 kursojn en ĉiuj kvartaloj de la urbo. Samjare okazis »Tri Esperanto Tagoj«, - la 4-5-6-an de aŭgusto, post la SAT-kongreso en Stokholmo. La antaŭlaboron de tiu sukcesa aranĝo faris Antonius Ander­sen. 60 kongresintoj partoprenis kaj sub gvidado de la prezidanto kaj C. R. Ege vizitis la urbdomon, parlament­ejon, muzeojn kaj la bierfarejon La Stelo, kie Albert Petersen per Esperanto informis pri la arto fari bieron kaj gvidis la vizitantojn tra la tuta entre­preno; poste oni gustumis la bierojn en la bela akceptejo.

La tuta aranĝo finiĝis per festo, kie okazis diversaj miksitaj fianĉigoj. 1952 la klubo decidis fari inviton al SAT-kongreso en Kopenhago 1953 aŭ 54, tio kaŭzis polemikon, ĉar ankaŭ L.E.K. en Århus deziris fari same. La invito prokrastiĝis. 1953 okazis komuna jarkunveno kune kun K.E.K. en Ko­penhago.

La plej ŝatataj klubaranĝoj dum la jaroj ŝajnas esti: la diskuto ĉirkau la ronda tablo kun pluraj diskutantoj, prelegoj kun lumbildoj, filmvesperoj kaj antaŭ ĉio, tiuj kun eksterlandaj prelegistoj. La komunkomitato, por kiu dum la lastaj jaroj Aage Bense estas prezidanto, plenumis tiun taskon kaj donis al la klubanoj okazon aŭskulti prele­gojn de la egipto, Tadros Megalli, s-ino Isbrücker, dr. Ivo Lapenna, japanino D. Tusveld kaj pluraj.

Alia komuna aranĝo estas la 80-jara naskiĝfesto por f-ino Noll kaj la gran­da tritaga Oktabra Kurso kun docento Pragano el Nederlando, Poul Thorsen, Paul Neergaard kaj Britta Olsson. 1955 komenciĝis la preparo de la granda Montevideo-ekspozicio, kiu malfermi­ĝis en aŭgusto 1956 okaze de la UEA-­kongreso. Tiu aranĝo de la diversaj kluboj kaj grupoj en Kopenhago fari­ĝis ne ekonomia sukceso kaj ties gvi­dado ne estis la plej bona. En la Loka Kongresa Komitato nia prezidanto reprezen­tis L.E.K.'n, kiu aranĝis specialan la­borkunsidon en la kongresejo, kie la prezidanto de D.L.E.A. prelegis pri La labo­rista movado en Danio; poste prezen­tiĝis la filmo: Por la estonteco de l'popolo, kun enparolita Esperanto-teksto. La granda salono estis tutplena kaj oni devis fermi la pordojn jam de lon­ge antaŭ la komenco.

1957 - la 25-jara datreveno. La klubo aranĝis solenan akcepton en la hejmo de Borghild kaj Aage Bense. Multaj gastoj celebris la feston, telegramoj, salutoj kaj donacoj venis grandamase kaj la hejmo preskaŭ dronis en floroj.

En la jaroj la morto trafis plurajn membrojn. Granda perdo por la klubo kaj ties anoj estis kiam nia multjara membro Andrea Jørgensen mortis. Ĉiam ŝi estis preta apliki sian grandan influon kiel sindikatestrino favore al la klubo. Ĝis la morto ŝi estis membro de la estraro ...

25 jaroj estas pasintaj. Denove ni iros antaŭen levante nian standardon, tiun standardon, kiu ornamis internajn festojn kaj flirtis je la eksteraj, sed kiun ni ankaŭ malĝoje mallevis super la ĉerkojn de niaj mortintaj gekamaradoj.

Antonius Andersen